1.179 tỷ đồng nợ có nguy cơ mất vốn tại Bắc Á Bank: Khoản vay nào đang gây áp lực?

27/02/2026 - 08:037 phút đọc

(Banker.vn) Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAB) công bố BCTC quý IV và kết quả kinh doanh cả năm 2025 với nhiều thông tin đáng chú ý.

Bắc Á Bank có 1.179 tỷ đồng nợ xấu khả năng mất vốn

Về kết quả kinh doanh, năm 2025, Bắc Á Bank ghi nhận lợi nhuận trước thuế 1.474 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, với một ngân hàng, lợi nhuận không phải là chỉ tiêu duy nhất được các nhà đầu tư theo dõi. Nhà đầu tư còn đặt mối quan tâm lớn hơn đến chất lượng tài sản, cơ cấu tín dụng và mức độ rủi ro tiềm ẩn.

Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng dư nợ cho vay khách hàng đạt hơn 126.405 tỷ đồng, tăng 15,38% so với đầu năm, trong đó, nợ ngắn hạn chiếm 43%, nợ dài hạn khoảng 37%.

Đáng chú ý, tổng nợ xấu (nhóm 3, 4, 5) tăng 7% so với đầu kỳ, lên 1.454 tỷ đồng. Riêng nợ nhóm 5 - nợ có khả năng mất vốn tăng 32%, lên 1.179 tỷ đồng. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong năm lên hơn 326 tỷ đồng.

margin: 15px auto;" />

Trong khi đó, tổng tiền gửi khách hàng đạt 127.023 tỷ đồng, tăng 3,6%, với tiền gửi có kỳ hạn chiếm tới 96%.

Bức tranh cho thấy tăng trưởng tín dụng đi kèm với áp lực chất lượng tài sản – một bối cảnh đáng lưu ý khi nhìn vào các khoản vay lớn từ các doanh nghiệp nhỏ.

Những khoản vay thế chấp nghìn tỷ từ doanh nghiệp nhỏ

Ngân hàng Bắc Á do bà Thái Hương làm Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc. Bà Thái Hương cũng là nữ doanh nhân gắn liền với TH Group – hệ sinh thái ngành sữa.

Khác với nhiều hệ sinh thái khác, các pháp nhân sản xuất chính trong TH Group ít xuất hiện trực tiếp với các khoản vay lớn tại Bắc Á Bank. Thay vào đó, những khoản vay đáng chú ý lại xuất hiện tại các doanh nghiệp dịch vụ trong chuỗi cung ứng.

Được biết, Logistics SC thành lập tháng 3/2015, hoạt động trong lĩnh vực vận tải, kho bãi, bán buôn hàng hóa. Công ty ban đầu có vốn điều lệ 10 tỷ đồng, gồm 3 cổ đông góp vốn là bà Lê Thị Liên (40%), ông Nguyễn Văn Viễn (30%) và bà Trần Thị Dung (30%).

Tháng 9/2021, công ty tăng vốn lên 20 tỷ đồng. Hiện do ông Nguyễn Anh Vinh làm Chủ tịch HĐQT và ông Đoàn Tiến Hưng làm Tổng Giám đốc.

Logistics SC là doanh nghiệp thường xuyên ký hợp đồng dịch vụ với các thành viên TH Group và có nhiều khoản vay thế chấp tại Bắc Á Bank từ gần chục năm nay. Tài sản thế chấp cho các khoản vay này thường là quyền đòi nợ tại các hợp đồng ký kết với các thành viên trong hệ sinh thái TH Group.

Điển hình, doanh nghiệp vốn điều lệ 10 tỷ đồng này có khoản vay hơn 200 tỷ đồng vào tháng 8/2018 tại Bắc Á Bank, thế chấp bằng quyền đòi nợ phát sinh từ các hợp đồng ký với Công ty CP Chuỗi Thực phẩm TH (THFC).

Mới đây, tháng 2/2025, công ty tiếp tục có hợp đồng vay vốn tại Bắc Á Bank, tài sản bảo đảm là quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng ký với THFC.

Trong khi đó, Công ty CP Chuỗi cung ứng quốc tế thành lập tháng 9/2014, với vốn điều lệ ban đầu 10 tỷ đồng. Tháng 5/2021 tăng vốn lên 66 tỷ đồng.

Công ty có nhiều khoản vay rất lớn tại Bắc Á Bank, với tài sản bảo đảm vẫn là quyền đòi nợ phát sinh từ các hợp đồng ký với Công ty CP Chuỗi Thực phẩm TH và Công ty CP Sữa TH.

Điển hình, các khoản vay đáng chú ý gồm:

- Tháng 4/2017: Khoản vay trị giá hơn 622 tỷ đồng.

- Tháng 1/2023: Khoản vay trị giá 1.130 tỷ đồng.

- Tháng 12/2025: Khoản vay trị giá 1.450 tỷ đồng, thế chấp quyền tài sản phát sinh từ hợp đồng ký với Công ty CP Sữa TH.

Đây đều là các khoản vay có quy mô lớn so với vốn điều lệ của doanh nghiệp. Tài sản thế chấp là các hợp đồng cung ứng dịch vụ với các doanh nghiệp trong hệ sinh thái TH Group.

Về mối liên quan, trước khi đổi địa chỉ, cả Logistics SC, Chuỗi cung ứng quốc tế và một số pháp nhân thuộc hệ sinh thái TH từng đăng ký cùng địa chỉ tại 166 Nguyễn Thái Học, TP Vinh, Nghệ An.

Trong các hệ sinh thái doanh nghiệp lớn, tài trợ chuỗi cung ứng ngày càng trở thành một công cụ cấu trúc vốn. Khi nhu cầu đầu tư tăng cao, doanh nghiệp sản xuất không phải lúc nào cũng đứng tên vay vốn trực tiếp, thay vào đó, dòng tín dụng có thể được triển khai thông qua các pháp nhân dịch vụ trong chuỗi cung ứng, với tài sản bảo đảm là quyền đòi nợ phát sinh từ các hợp đồng ký với chính doanh nghiệp sản xuất.

Cách triển khai dòng vốn trong cùng hệ sinh thái

Thông thường, doanh nghiệp sản xuất, như TH Group, có thể vay trực tiếp từ ngân hàng. Khi đó, khoản vay được ghi nhận trực tiếp trên bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp sản xuất, làm tăng hệ số đòn bẩy tài chính và tạo áp lực lên các chỉ tiêu an toàn.

Tuy nhiên, một cách khác là triển khai dòng vốn thông qua doanh nghiệp dịch vụ trong chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp dịch vụ ký hợp đồng dài hạn với doanh nghiệp sản xuất, phát sinh quyền đòi nợ trong tương lai. Quyền tài sản này được dùng làm tài sản bảo đảm để vay vốn ngân hàng.

Về bản chất, ngân hàng đang tài trợ cho dòng tiền của hợp đồng dịch vụ – tức dòng tiền của chuỗi cung ứng – thay vì tài trợ trực tiếp vào bảng cân đối của doanh nghiệp sản xuất.

Cấu trúc này giúp phân bổ nghĩa vụ vay nợ sang pháp nhân dịch vụ, làm “phân tán” đòn bẩy tài chính trong hệ sinh thái thay vì tập trung tại một thực thể duy nhất.

Trong bức tranh đó, những khoản vay nghìn tỷ tại Bắc Á Bank dành cho các doanh nghiệp vốn điều lệ vài chục tỷ đồng đặt ra nhiều câu hỏi về cách triển khai dòng vốn và cấu trúc tài chính phía sau.

Những cổ đông lâu năm tại Bắc Á Bank

Ngân hàng TMCP Bắc Á thành lập tháng 10/1995, do bà Thái Hương làm người đại diện theo pháp luật kiêm Tổng Giám đốc. Vốn điều lệ ban đầu 3.000 tỷ đồng, với 8 cá nhân sáng lập.

Trong nhóm sáng lập ban đầu, tỷ lệ sở hữu gồm: Bà Thái Hương (7%), bà Thái Doãn Linh (2,59%), ông Nguyễn Trọng Trung (4,17%), bà Nguyễn Thị Loan (2,35%), bà Nguyễn Thị Phú (0,4%), ông Nguyễn Văn Danh (2,81%), ông Hoàng Ngọc Hoà (2,92%), ông Nguyễn Thanh Hà (0,14%) và các cổ đông khác nắm giữ 77,62%. Trong đó ông Nguyễn Trọng Trung và ông Nguyễn Văn Danh là em rể bà Thái Hương.

Năm 2014, khi ngân hàng tăng vốn lên 3.700 tỷ đồng, bà Thái Hương giữ nguyên số tiền góp gần 210 tỷ đồng, khiến tỷ lệ giảm xuống 5,67%, rồi tiếp tục giảm về dưới 5% trong các năm sau nhằm đảm bảo quy định sở hữu cổ đông cá nhân tại ngân hàng.

Đến cuối năm 2025, bà Thái Hương nắm 4,35% vốn điều lệ. Ngoài ra, bà Thái Hương cùng những người liên quan sở hữu tổng cộng 15,701% vốn điều lệ.

Một điểm đặc biệt tại Bắc Á Bank là gần như không xuất hiện cổ đông ngoại hay cổ đông chiến lược nắm giữ tỷ lệ lớn trong suốt quá trình phát triển. Phần lớn cổ phần được phân tán trong tay các cá nhân đơn lẻ.

Trước đó, ngày 30/12/2025, Bắc Á Bank công bố danh sách cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ trở lên, gồm 26 cá nhân, không có cổ đông lớn. Trong danh sách này vẫn xuất hiện các cổ đông sáng lập gắn bó suốt 30 năm như bà Thái Hương, ông Nguyễn Văn Danh, ông Hoàng Ngọc Hoà, ông Nguyễn Trọng Trung…

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025, báo cáo tư cách cổ đông cho thấy ngân hàng có 1.598 cổ đông. Tại Đại hội, có 125 cổ đông và người được uỷ quyền dự họp, đại diện cho hơn 897,42 triệu cổ phần, tương đương 93,68% tổng số cổ phiếu có quyền biểu quyết đang lưu hành.

Nhân sự gắn bó lâu dài

Bên cạnh cấu trúc sở hữu, đội ngũ nhân sự tại Bắc Á Bank cũng có đặc điểm là gắn bó lâu dài, dù không có cổ đông lớn sở hữu chi phối.

Bà Thái Hương, một trong những người sáng lập, giữ vị trí Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc từ ngày thành lập. Ông Nguyễn Trọng Trung giữ chức Phó Tổng Giám đốc suốt 23 năm.

Ông Phạm Hồng Công làm Trưởng Ban Kiểm soát từ năm 1994. Đội ngũ lãnh đạo gần như không biến động lớn trong 30 năm.

Trong ba thập kỷ qua, hệ thống ngân hàng Việt Nam chứng kiến nhiều ngân hàng có cổ đông lớn phía sau vẫn bị thâu tóm, đổi chủ hoặc sáp nhập.

Bắc Á Bank lại là trường hợp đặc biệt: Cấu trúc sở hữu phân tán, không có cổ đông chiến lược, không có cổ đông ngoại, không có cổ đông lớn, nhưng cấu trúc quyền lực gần như không đổi.

Đáng chú ý, giá cổ phiếu BAB trên thị trường ở mức thấp so với ngành, và vẫn duy trì ở mức thấp trong mấy năm trở lại đây. Hiện BAB giao dịch quanh mức 11.800 đồng/cổ phiếu, song vẫn không ‘bị’ thâu tóm.

Điều này đặt ra câu hỏi: Trong một ngân hàng không có cổ đông lớn, sức mạnh duy trì cấu trúc ổn định suốt 30 năm đến từ đâu? Phải chăng đó là sự đồng thuận bền bỉ của nhóm sáng lập và người liên quan? Câu trả lời có lẽ không chỉ nằm ở những con số trên bảng cân đối, mà còn ở phía sau cách dòng vốn được luân chuyển.