Giao dịch bán khống sẽ gia tăng thanh khoản cho thị trường?

(BANKER.VN) Giao dịch bán khống được chờ đợi sẽ tạo nên sự thay đổi mạnh mẽ trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn phải chờ đợi hướng dẫn cụ thể của Ủy ban Chứng khoáng (UBCK) Nhà nước.

Giao dịch bán khống sẽ gia tăng thanh khoản cho thị trường?

Vào năm 2019, Luật Chứng khoán mới được ban hành và có hiệu lực từ ngày 1/1/2021 trong đó có nội dung quan trọng quy định về bán khống - một hình thức giao dịch rất phổ biến nhưng chưa từng được cho phép trong suốt 20 năm phát triển của thị trường. Giới đầu tư chờ đợi những hướng dẫn cụ thể hơn của cơ quan quản lý để được tham gia hình thức giao dịch này. Giao dịch bán khống sẽ gia tăng thêm thanh khoản cho thị trường khi tham gia chốt lời hay cắt lỗ, hỗ trợ cho những cổ phiếu cơ bản tốt, có xu hướng tăng trưởng tốt trong dài hạn.

Thông tư 120/TT-BTC ban hành vào ngày cuối cùng của năm 2020 quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch và chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp, chứng quyền có bảo đảm niêm yết nhằm kịp thời hướng dẫn cho Luật mới. Thông tư 120 quy định giao dịch bán khống có tài sản bảo đảm là giao dịch bán chứng khoán đã được vay trên hệ thống vay và cho vay chứng khoán của Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam. Người bán sau đó có nghĩa vụ mua lại số chứng khoán đó để hoàn trả khoản đã vay.

Cụ thể hơn, Điều 11 Thông tư 120 quy định, hợp đồng giao dịch vay chứng khoán trên hệ thống vay và cho vay chứng khoán tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam để thực hiện giao dịch bán khống có bảo đảm tối thiểu phải bao gồm nội dung về tài sản bảo đảm, lãi suất vay, thời hạn vay, gia hạn vay, xử lý tài sản bảo đảm khi nhà đầu tư không hoàn trả chứng khoán, phương thức giải quyết khi có tranh chấp phát sinh, nêu rõ các rủi ro, thiệt hại có thể phát sinh và chi phí.

Nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch bán khống có bảo đảm tại công ty chứng khoán được cung cấp dịch vụ cho vay chứng khoán, nơi nhà đầu tư mở tài khoản giao dịch để thực hiện giao dịch bán khống có bảo đảm. Tài khoản giao dịch bán khống có bảo đảm là tài khoản riêng biệt hoặc được hạch toán dưới hình thức tiểu khoản của tài khoản giao dịch chứng khoán hiện có của nhà đầu tư. Công ty chứng khoán phải hạch toán tách biệt tài khoản bán không có bảo đảm với tài khoản giao dịch ký quỹ, tài khoản giao dịch trong ngày và tài khoản chứng khoán thông thường của từng nhà đầu tư.

Các chứng khoán được phép giao dịch bán khống có bảo đảm là cổ phiếu, chứng chỉ quỹ niêm yết, đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán và đáp ứng các tiêu chí về thời gian niêm yết, đăng ký giao dịch; về quy mô vốn và kết quả hoạt động kinh doanh của tổ chức phát hành; về tính thanh khoản và biến động giá (nếu có); minh bạch thông tin và các tiêu chí khác theo hướng dẫn của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Sở giao dịch chứng khoán công bố danh sách chứng khoán được giao dịch bán khống có bảo đảm hoặc chứng khoán không được giao dịch bán khống có bảo đảm trên cơ sở tiêu chí do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước quy định.

Hoạt động bán khống có bảo đảm không được thực hiện trong khoảng thời gian 5 ngày làm việc trước ngày đăng ký cuối cùng để thực hiện quyền cho cổ đông gắn với mã chứng khoán được giao dịch bán khống có bảo đảm.

Tùy vào tình hình thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước triển khai hoạt động bán khống có bảo đảm. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành quy chế hướng dẫn giao dịch bán khống có bảo đảm.

Trong trường hợp cần thiết để đảm bảo an toàn cho hoạt động của thị trường chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có thể yêu cầu các công ty chứng khoán tạm ngừng thực hiện hoạt động giao dịch bán khống có bảo đảm.

Như vậy, nhà đầu tư còn phải chờ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ban hành quy chế hướng dẫn giao dịch bán khống có bảo đảm.

Bùi Trang

Theo Tạp chí Thị trường Tài chính - Tiền tệ (link gốc)