Lãi vay nhà ở xã hội tới 12%/năm, Ngân hàng Nhà nước nói gì?

12/03/2026 - 17:464 phút đọc

(Banker.vn) Lãi vay mua nhà ở xã hội khoảng 12%/năm được doanh nghiệp cho là quá cao so với khả năng của người thu nhập thấp, đồng thời kiến nghị cần có cơ chế tín dụng ưu đãi ổn định hơn.

Trong bối cảnh thu nhập của nhiều người dân chưa tăng tương xứng với chi phí sinh hoạt, việc tiếp cận nhà ở vẫn là bài toán khó đối với không ít người có thu nhập thấp và trung bình. Tại hội thảo “Nhà ở xã hội: Bứt tốc nguồn cung, bảo đảm công bằng thụ hưởng” do báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/3, nhiều ý kiến cho rằng mặt bằng lãi suất vay mua nhà khoảng 12%/năm hiện nay là quá cao so với khả năng tài chính của phần lớn người có nhu cầu mua nhà ở xã hội.

margin: 15px auto;" />

Ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị (HUD) cho biết lãi vay mua nhà hiện nay đang trở thành gánh nặng lớn đối với người mua nhà ở xã hội. Theo ông, cần xây dựng một chính sách tín dụng đặc thù dành riêng cho chương trình phát triển nhà ở xã hội, áp dụng đồng bộ cho ngân hàng chính sách, doanh nghiệp và người mua nhà.

Theo đề xuất của ông Tuấn Anh, cơ chế này cần hướng tới mức lãi suất ổn định trong dài hạn, đồng thời hoàn thiện các quy định liên quan đến xử lý tài sản thế chấp nhằm tạo sự yên tâm cho các tổ chức tín dụng khi tham gia cho vay.

Không chỉ người mua nhà gặp khó, các doanh nghiệp phát triển dự án nhà ở xã hội cũng đang đối mặt với nhiều rào cản về nguồn vốn. Theo lãnh đạo HUD, một trở ngại lớn đối với các doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực bất động sản là hạn chế về nguồn lực tài chính để triển khai các dự án mới.

Hiện vốn chủ sở hữu của HUD khoảng 2.900 tỷ đồng nhưng phải phân bổ cho 15-16 dự án trên quỹ đất gần 1.000ha trên cả nước. Việc nguồn lực bị dàn trải khiến khả năng đầu tư cho các dự án mới gần như cạn kiệt.

Ngoài ra, việc vay vốn để triển khai dự án nhà ở xã hội cũng không dễ dàng khi nhiều ngân hàng thương mại chưa thực sự mặn mà với loại hình này do lợi nhuận thấp, trong khi thời gian cho vay kéo dài.

Ở góc nhìn chính sách, GS.TS Hoàng Văn Cường, Ủy viên Ủy ban Tài chính – Ngân sách của Quốc hội cho rằng quy mô tín dụng dành cho nhà ở xã hội hiện vẫn còn rất nhỏ so với tổng dư nợ bất động sản. Theo ông, dù đã có gói tín dụng 120.000 tỷ đồng hỗ trợ phát triển nhà ở xã hội nhưng tiến độ giải ngân trên thực tế vẫn khá hạn chế.

Ông Cường dẫn chứng tổng dư nợ bất động sản hiện khoảng 4,5 triệu tỷ đồng, trong khi phần tín dụng dành cho nhà ở xã hội chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Theo ông, nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là do sự “trộn lẫn” giữa cơ chế thị trường và cơ chế phúc lợi nhà nước trong chính sách phát triển nhà ở xã hội.

Ông cho rằng nếu coi nhà ở xã hội là một sản phẩm thị trường để phân phối theo lợi nhuận thì sẽ khó giải quyết bài toán nhà ở cho người thu nhập thấp. Ngược lại, nếu xác định đây là chính sách phúc lợi, Nhà nước cần chủ động từ quỹ đất, nguồn vốn, hạ tầng cho đến việc xác định và phân bổ đối tượng thụ hưởng.

Trước những phản ánh về lãi vay và khó khăn trong tiếp cận tín dụng, ông Nguyễn Xuân Bắc - Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước cho biết ngành ngân hàng luôn xác định tín dụng là một trong những nguồn lực quan trọng để thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội.

Theo ông Bắc, thời gian qua Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều cơ chế tín dụng mang tính đặc thù nhằm hỗ trợ cả chủ đầu tư dự án lẫn người dân có nhu cầu mua nhà.

Một trong các giải pháp là quy định hệ số rủi ro đối với các khoản vay mua nhà ở xã hội thấp hơn so với các khoản vay bất động sản thương mại. Chính sách này giúp các ngân hàng thương mại giảm áp lực về hệ số an toàn vốn, qua đó khuyến khích tăng cường cho vay đối với lĩnh vực nhà ở xã hội.

Bên cạnh đó, các chương trình tín dụng ưu đãi dành riêng cho lĩnh vực này cũng đang được triển khai. Trong đó có chương trình cho vay theo Nghị định 100 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, hiện thực hiện tại Ngân hàng Chính sách xã hội, hỗ trợ người dân mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội với lãi suất khoảng 5,4%/năm và thời hạn vay tối đa lên tới 25 năm.

Ngoài ra, chương trình tín dụng theo Đề án phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội – thường được gọi là gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cũng đang được triển khai thông qua các ngân hàng thương mại. Chương trình này áp dụng cho cả chủ đầu tư dự án và người mua nhà, với lãi suất thấp hơn từ 1,5 – 2% so với mức lãi suất cho vay trung bình trên thị trường.

Ngân hàng Nhà nước cũng cho biết sẽ tiếp tục tạo điều kiện để các tổ chức tín dụng mở rộng cho vay đối với lĩnh vực nhà ở xã hội, đồng thời khuyến khích các ngân hàng tích cực tham gia các chương trình tín dụng ưu đãi.

Tuy vậy, đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng thừa nhận việc xây dựng cơ chế lãi suất ổn định, dài hạn cho người mua nhà ở xã hội là hết sức cần thiết. Theo ông Bắc, đối tượng mua nhà ở xã hội chủ yếu là người thu nhập thấp hoặc trung bình nên khả năng tài chính còn hạn chế. Vì vậy, một cơ chế lãi suất ưu đãi và ổn định trong thời gian dài sẽ giúp người dân yên tâm vay vốn và nâng cao khả năng trả nợ.